erfgoed

Internationaal handvest voor behoud en restauratie van monumenten en stads- en dorpsgezichten

Het handvest van Venetië betreft een internationaal aanvaard stelsel van richtlijnen.
Hierin wordt de internationale filosofie verwoord over de omgang met monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten.

'LE MONUMENT C'EST LE PREMIER DOCUMENT QU'ON A'

- quote van Raymond Lemaire

In eigen woorden: Volgens professor Lemaire is het gebouw zelf het meest belangrijke document, en dus niet alle bestaande documenten achter het gebouw. We moeten eerst kijken naar het gebouw zelf, en hier grondig onderzoek naar doen, alvorens zonder enige kennis of enkel kennis van de documenten achter het gebouw, te beginnen restaureren !!

TIJDLIJN INTERESSANTE GEBEURTENISSEN OMTRENT ERFGOED EN RESTAURATIE
DE GROTE LIJNEN !

Dit semester ontdekte ik een interesseveld dat ik bij mezelf nog niet eerder had herkend: alles wat te maken heeft met erfgoed en restauratie. Vanuit die nieuwsgierigheid ontstond deze pagina.

Binnen dit vak kreeg ik talloze nieuwe inzichten in wat interieur kan betekenen, en vooral hoe het kan blijven bestaan in de tijd. Ik leerde kijken voorbij het tijdelijke, naar duurzaamheid, zorg en continuïteit.

Van internationale en intercontinentale kaders tot organisaties zoals de VN en UNESCO: ze boden me een breder perspectief en hielpen me begrijpen hoe erfgoed wereldwijd wordt benaderd en beschermd. Tegelijk werd ook duidelijk hoeveel er op zowel op internationaal als nationaal niveau al gerealiseerd is.

Deze pagina dient in de eerste plaats om mijn eigen geheugen af en toe op te frissen (gemaakt met cursus Erfgoed), maar voel je vrij om mee bij te leren!

Viollet-le-Duc restaureerde vaak niet trouw aan het oorspronkelijke monument. Hij voegde elementen toe die historisch nooit hadden bestaan, veelal omdat hij onvoldoende of geen diepgaand onderzoek voerde naar het gebouw dat hij onder handen nam. In plaats van het monument te herstellen, gaf hij het zijn eigen interpretatie. Daarom is het juister om in dit geval te spreken van recreëren in plaats van restaureren !

IN TEGENSTELLING TOT VIOLLET-LE-DUC:

Tegenover de stilistische restauratie à la manière de Viollet-le-Duc in Frankrijk ontwikkelde de cultuurfilosoof John Ruskin in Engeland een bijzonder voorzichtige houding m.b.t. erfgoedzorg.
Voor hem stond restaureren gelijk met vernielen.

Hij vond autenticiteit (zelfs met sporen van gevorderd verval) belangrijker.
Hij doet ons kijken naar de (opr)echtheid en opent onze ogen voor de poëzie ervan.

OPRICHTING VOLKENBOND

De eerste algemene vergadering was op 16 januari 1920, op basis van het Verdrag van Versailles en vond plaats te Genève. Het doel was, om door middel van een supranationale organisatie een einde aan alle oorlogen te maken.
In zijn grootste vorm (1934-’35) kende de Volkenbond 58 leden (aangesloten landen).
Op 18 april 1946 besloot de Volkenbond zichzelf op te heffen.
De Verenigde Naties (VN), die werden opgericht in 1945, kunnen worden beschouwd als de opvolger van de Volkenbond.

Tijdens dit congres werd het Handvest van Athene ondertekend door afgevaardigden uit 24 landen.
Het bevatte een aantal resoluties die tijdens restauraties gehandhaafd moesten worden.
Het benadrukte het belang van het onderhouden en conserveren van het monument zodat het esthetische en historisch karakter niet verloren gingen.

Het Handvest van Athene uit 1931, dat voor de eerste keer deze beginselen gaf, heeft bijgedragen aan een uitgebreide internationale beweging. Deze beweging heeft geleid tot internationale & nationale documenten, activiteiten van ICOM (International Council of Museums) en UNESCO en de oprichting door deze laatste van ICCROM.
(International Centre for the Study of the Preservation and the Restoration of Cultural Property)

HANDVEST VAN ATHENE n.a.v. HET 4E CIAM-CONGRES OVER MODERNE ARCHITECTUUR

Congrès Internationaux d’Architecture Moderne (afgekort tot CIAM) was een internationaal platform dat in de eerste helft van de twintigste eeuw een grote stempel heeft gedrukt op het architectuurdebat. Dit platform bestond van 1928 tot 1959. De congressen vonden op diverse locaties plaats.

Aan de congressen namen een groot aantal prominente architecten deel; waaronder:

Alvar Aalto, Jaap Bakema, Hendrik Berlage, Victor Bourgeois, Pierre Chareau, Louis Herman De Koninck, Siegfried Giedion, Walter Gropius, Gabriel, Huib Hoste, Le Corbusier, André Lucrat, Ernst May, Mart Sam, José Lluis Sert, Ludwig Mies van der Rohe en Cornelis van Eesteren.

Het vierde CIAM-congres (1933) legde de basis voor de functionele stad via vergelijkende analyses van bestaande steden. Centraal stond de scheiding van wonen, werken, verkeer en recreatie. Dit principe werd na WOII wijd toegepast, met behoud van historische stadskernen.

DUITSE PROPAGANDAFILM TRIUMPH DES WILLENS

FILM GEREGISSEERD DOOR: Leni Riefenstahl

OPRICHTING VAN DE VERENIGDE NATIES VN

De Verenigde Naties (VN) is een internationale organisatie, opgericht in 1945 door 51 landen.

Het is een INTERGOUVERNEMENTELE ORGANISATIE die samenwerkt op het gebied van het internationale recht, mondiale veiligheid, behoud van mensenrechten, ontwikkeling van de wereldeconomie en het onderzoek naar maatschappelijke en culturele ontwikkelingen

Er maken 14 gespecialiseerde organisaties deel uit van het interne systeem van de VN, waaronder de UNESCO (United Nations Eductional, Scientific and Cultural Organisation).

De hoofdzetel is gevestigd in Manhattan, New York, USA

De Volkenbond of Volkerenbond werd op 25 januari 1919 opgericht.
De Amerikaanse president Woodrow Wilson gaf aan het eind van de Eerste Wereldoorlog met zijn Veer)en Punten de aanzet tot de vorming van de Volkenbond.

Triumph des Willens documenteert het vierdaagse Reichsparteitag van de nazi-partij in Neurenberg (1934). De film, in opdracht van Adolf Hitler, toont toespraken en massabijeenkomsten en verheerlijkt Hitler als Führer en Duitsland als herrezen grootmacht.

De film geldt als hét schoolvoorbeeld van propaganda en blijft invloedrijk door de vernieuwende filmtechnieken en cinematografie van Leni Riefenstahl, ondanks de blijvende ethische controverse.

Viollet-le-Duc werd bekend door zijn vele restauraties van middeleeuwse gebouwen: vooral kerken, die tijdens de beeldenstorm en de Franse Revolutie beschadigd (en deels vernield) waren. Eugène Viollet-le-Duc maakte verschillende, prachtige tekeningen tijdens zijn reis door Frankrijk en Italië.

OPRICHTING VAN DE UNESCO

Op 16 november 1945 ondertekenden 37 landen in Londen de constitutie van UNESCO, die op 4 november 1946 in werking trad na ratificatie door 20 landen.
UNESCO is een gespecialiseerde organisatie van de Verenigde Naties die via onderwijs, wetenschap, cultuur en communicatie bijdraagt aan vrede, duurzame ontwikkeling en interculturele dialoog.

Erfgoedbehoud stond vanaf het begin centraal en leidde tot belangrijke verdragen, waaronder de bescherming van cultureel erfgoed bij gewapend conflict en het Werelderfgoedverdrag, die door België werden geratificeerd.

STICHTING VAN HET KONINKLIJK INSTITUUT VOOR HET KUNSTPATRIMONIUM KIK/IRPA

OPRICHTING VAN DE RAAD VAN EUROPA RvE

Na de Tweede Wereldoorlog werd de Raad van Europa opgericht om mensenrechten en democratie in Europa te beschermen.
De Raad van Europa is geen onderdeel van de EU.

Het belangrijkste verdrag is het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Burgers kunnen dit inroepen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

De Raad van Europa telt 46 lidstaten en is ook actief rond cultuur, zoals architectuur, film en televisie.

OPRICHTING VAN DE EUROPESE UNIE EU

De Europese Unie is een uit 27 Europese landen bestaand statenverband.

De EU vindt haar oorsprong in de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese Economische Gemeenschap (EEG), in 1958 gevormd door zes landen (België, de Bondsrepubliek Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland)

In de jaren erna groeide de Europese Gemeenschappen in omvang door de toelating van nieuwe lidstaten en in macht door het uitbreiden van haar zeggenschap.

WERELDERFGOEDCONVENTIE

UNESCO's Wereldergoedconventie biedt het kader om uitzonderlijke culturele en natuurlijke sites als werelderfgoed te erkennen en te beschermen. Het kan gaan om opmerkelijke gebouwen, archeologische sites, indrukwekkende landschappen of prachtige natuurparken.

Er staan intussen meer dan 1100 sites op de werelderfgoedlijst, met 15 erkenningen in België, waaronder 7 in Vlaanderen.

Het Verdrag van Parijs voor de bescherming van immaterieel cultureel erfgoed ter aanvulling op de UNESCO-conventie van 1972 over monumenten en landschappen.

Brexit betekent dat het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie is gestapt.

In 2016 stemde de Britse bevolking in een referendum voor vertrek. Na onderhandelingen verliet het VK de EU officieel in 2020. Sindsdien maakt het geen deel meer uit van de EU-markt, EU-wetgeving en EU-instellingen.

CONVENTIE VAN HET ARCHITECTONISCH ERFGOED VAN EUROPA (RvE)

CONVENTIE VAN GRANADA VOOR BESCHERMING VAN HET ARCHITECTURALE PATRIMONIUM VAN EUROPA (RvE)

CONVENTIE VAN LA VALLETTA VOOR DE BESCHERMING VAN HET ARCHEOLOGISCH ERFGOED (RvE)

FARO KADERCONVENTIE (RvE)

VERDRAG VAN MAASTRICHT (EU)

VERDRAG VAN LISSABON (EU)

BRIGITTE BARDOT OVERLEDEN

Binnen het vak erfgoed hebben we ook stilgestaan bij het onderscheid tussen natural aging en artificial aging.

Brigitte Bardot werd hierbij aangehaald als een voorbeeld van natural aging, terwijl Cher werd aangehaald als voorbeeld van artificial aging. Opmerkelijk is dat deze les in oktober werd gegeven, op een moment dat zij nog leefde. Maar toen ik in december dit vak studeerde, bereikte ons het nieuws van haar overlijden.

Vanaf het moment dat de documentaire over haar verscheen, heb ik de kans gegrepen om die zo snel mogelijk te bekijken. Omdat deze documentaire zo sterk bij mij bleef nazinderen, wilde ik ze graag integreren op deze pagina.